بیماری پوستی مولوسکوم یا زگیل آبکی: علت و درمان

اگر چه زگیلهای آبکی بیماری پوستی شایعی در بین کودکان است اما بسیاری از والدین اطلاعی از آن ندارند. زگیلهای آبکی نوعی عفونت ویروسی هستند که باعث ایجاد دانههای پوستی متوسطی میشوند. دانههای زگیل کوچک که مولوسکا نامیده میشوند معمولاً صورتی، سفید یا به رنگ پوست هستند. برای بسیاری از کودکان این زگیلها مشکلی ایجاد نمیکنند و پس از مدتی به خودی خود خوب میشوند اما برخی از انواع آن، خطرناک بوده و باید درمان شوند.
مولوسکوم یا زگیل آبکی چیست؟
زگیل آبکی یک عفونت پوستی با منشأ ویروسی است. ویروس ایجاد کنندهی این بیماری مولوسکوم نامیده میشود و دانهها و ضایعات خوشخیمی را روی لایه رویی پوست ایجاد میکند.
دانههای کوچک معمولاً دردناک نیستند. این دانهها به مرور زمان خود به خود ناپدید شده و به ندرت جای آنها روی پوست باقی میماند. مدت زمان وجود این ویروس در افراد مختلف تفاوت دارد اما زگیلها ممکن است بین دو ماه تا چهار سال روی پوست باقی بمانند.
علائم زگیلهای آبکی چیست؟

علائم مولوسکوم ممکن است تا شش ماه خود را نشان ندهند. میانگین دورهی نهفتگی این ویروس بین دو تا هفت هفته است. شما ممکن است متوجه به وجود آمدن دانههای کوچک بدون درد روی پوست خود شوید. این دانهها ممکن است به صورت تکی یا به صورت گروهی (تا بیست دانه) دیده شوند. این دانهها معمولاً:
- بسیار ریز، شفاف و با ظاهری صاف هستند.
- همرنگ گوشت یا به رنگهای سفید یا صورتی ظاهر میشوند.
- دانههایی سفت و برآمده با یک تورفتگی در وسطشان هستند.
- درون آنها مواد مایع مومی شکلی وجود دارد.
- قطر آنها بین 2 تا 5 میلیمتر بوده یا به عبارتی اندازهی آن از ته سوزن بیشتر و از پاککن ته مداد کوچکتر است.
- در هر قسمتی از بدن به جز کف دست و کف پا ممکن است ظاهر شوند.
- این زگیلها روی صورت، شکم، بدن، بازوها و پاها دیده میشوند.
- روی قسمتهای داخلی ران، اندامهای تناسلی یا روی شکم بزرگسالان ظاهر میشوند.
- به هر حال اگر سیستم ایمنی بدن شما ضعیف است، علائم جدیتری خواهید داشت. دانهها و ضایعات ممکن است قطری بیش از 15 میلیمتر داشته باشند که اندازه یک سکه است. بیشتر این دانهها روی صورت دیده میشوند و عموماً مقاوم به درمان هستند.
علت ایجاد زگیلهای آبکی روی پوست چیست؟
- ممکن است شما دانهها و ضایعات عفونی را روی پوست بیمار لمس کرده باشید. کودکان ممکن است در هنگام بازی با همسالان خود به این بیماری مبتلا شوند.
- شما ممکن است این ویروس را در هنگام انجام ورزشهایی که در آنها افراد با بدن عریان با هم تماس دارند مانند کشتی یا فوتبال دریافت کرده باشید.
- این ویروس ممکن است از طریق حوله، لباس، اسباببازیها یا وسایل آلوده دیگر به بدن شما منتقل شود.
- وسایل ورزشی که ممکن است پوست عریان یک فرد با آن در تماس باشد میتواند عامل انتقال این ویروس باشد.
اگر شما به این بیماری مبتلا شده باشید ممکن است این ویروس به سراسر بدن شما منتقل شود. شما این ویروس را با لمس کردن، خاراندن یا اصلاح یک منطقه از بدن و لمس قسمتهای دیگر بدن به ناحیه دیگری از بدن خود منتقل میکنید.
انتقال
ویروس مولوسکوم با تماس مستقیم ضایعات عفونی روی بدن فرد مبتلا یا در هنگام تماس با وسایل آلوده مانند حوله یا لباس منتقل میشود.
عوامل احتمالی ایجاد کننده ویروس مولوسکوم کدامند؟
هر کس ممکن است تحت تأثیر این ویروس قرار گیرد اما برخی از افراد بیش از سایرین در معرض عفونت ناشی از ویروس مولوسکوم هستند. این گروه افراد عبارتند از:
- کودکان بین 1 تا 10 ساله
- افرادی که در مناطق گرمسیری زندگی میکنند.
- افرادی که به دلایلی مانند بیماری ایدز، پیوند اعضا یا تحت درمان سرطان بودن سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
- افرادی که به درماتیت آتوپیک که نوعی اگزما بوده و باعث پوسته پوسته شدن و خارش پوست میشود مبتلا هستند.
- افرادی که ورزشهای پر برخورد مانند کشتی یا فوتبال انجام میدهند و در آن تماسهای پوست به پوست اتفاق میافتد.
زگیلهای آبکی چگونه تشخیص داده میشوند؟
از آنجا که ضایعات پوستی ناشی از ویروس مولوسکوم ظاهری متمایز دارند پزشک با دیدن ناحیه مبتلا، عفونت را تشخیص میدهد. خراش پوست یا بایوپسی میتواند تشخیص پزشک را تأیید کند.
زگیلهای آبکی چگونه درمان میشوند؟
در بیشتر موارد اگر شما سیستم ایمنی سالمی داشته باشید برآمدگیها به مرور زمان بدون نیاز به مداخلات پزشکی برطرف میشوند اما برخی از انواع آن نیاز به درمان دارند. موثرترین روشهای درمانی برای معالجه زگیلهای آبکی یا مولوسکوم عبارتند از:
دارو درمانی
- اسیدتری کلرواستیک
- کرمهای موضعی پودوفیلوتاکسین مانند کوندیلوکس
- کانتاریدین (کانتارون) که از سوسک تاول تولید شده و توسط پزشک استعمال میشوند.
- ایمی کوئیمود (آلدرا)
- استفاده از داروهای ضدویروسی یا داروهای ضدایدز روشهای درمانی موثری برای افراد مبتلا به ایدز هستند که دچار ویروس مولوسکوم شدهاند زیرا این داروها سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده تا بتواند با این ویروس مبارزه کند.
سرمادرمانی

پزشکان از مایع نیتروژن برای فریز کردن زگیلها استفاده میکنند. پس از اتمام فریز شدن سریع مولوسکوم، نیازی به انجام درمانهای دیگر برای معالجه زگیلها وجود ندارد. در این درمان ممکن است در هنگام پاشش یا در زمان گرم شدن احساس سوزشی روی پوست ایجاد شود. معمولاً پس از اینکه پوست به طور کامل گرم شد احساس سوزش هم از بین میرود.
پس از انجام درمان مولوسکوم به وسیله مایع نیتروژن، ناحیه تحت درمان کمی قرمز و متورم میشود. سپس زخمها دلمه بسته و از بین میروند. این فرایند حدود دو هفته طول میکشد و ممکن است باعث قرمزی، صورتی رنگ شدن یا گاهاً تیره یا روشن شدن رنگ پوست در ناحیه تحت درمانی شود.
کورتاژ

پزشک به وسیله ابزار کوچکی داخل زگیل را تخلیه کرده و سپس آن را از روی پوست برمی دارد. کورتاژ موثرترین روش درمانی برای درمان زگیل های آبکی بوده که هیچ گونه عارضه جانبی ندارد. به هر حال این روش درمانی باید تحت بیهوشی انجام شود و فرایندی زمانبر است.
لیزردرمانی

پزشک از لیزردرمانی برای رفع زگیلهای آبکی استفاده میکند. لیزردرمانی با پالس خشک یک روش نسبتاً جدید برای درمان مولوسکوم است. در این روش از پرتوی نور قوی برای از بین بردن سلولهایی که زگیلها را ساختهاند استفاده میشود. ممکن است رنگ پوست شما تغییر کرده و کمی هم احساس ناراحتی در محل تحت درمان داشته باشید که پس از چند هفته از بین میرود. این روش درمانی باید چندین بار تکرار شود تا بتواند تمام زگیلها را از بین ببرد.
درمانهای موضعی

پزشک ممکن است از کرمهای حاوی اسید یا مواد شیمیایی روی زگیلها برای برداشتن لایههای رویی پوست استفاده کند. اگر شما تعداد زیادی زگیل بزرگ دارید باید هر سه تا شش هفته یک بار درمان را تکرار کنید تا زگیلها به کلی از بین بروند. ممکن است در هنگام درمان زگیلهای موجود، زگیلهای جدید نمایان شوند.
چگونه میتوان از ایجاد زگیلهای آبکی پیشگیری کرد؟
بهترین راه برای پیشگیری از ابتلا به مولوسکوم اجتناب از لمس بدن افرادی است که ناقل این ویروس هستند. در زیر پیشنهادهایی برای پیشگیری از گسترش عفونت ارائه شده است:
- دستان خود را به وسیله آب گرم و صابون خوب بشوئید.
- به کودکان خود روشهای شستشوی صحیح دستها را آموزش دهید زیرا آنها در هنگام بازی ممکن است با افرادی که ناقل این ویروس هستند برخورد داشته باشند.
- از استفاده از وسایل شخصی دیگران پرهیز کنید. این وسایل شخصی عبارتند از حولهها، لباسها، شانه یا صابون
- از استفاده از ابزار ورزشی افراد دیگری که ممکن است با بدن عریان آنها تماس داشته باشد خودداری کنید.
- از دست زدن به قسمتی از بدن خود که در آن زگیل وجود دارد خودداری کنید.
- زگیلها را تمیز و پوشیده نگه دارید و از لمس کردن آنها توسط خود یا دیگران اجتناب کرده تا ویروس گسترش پیدا نکند.
- در صورتی که در اندام تناسلی شما زگیل وجود دارد از تماسهای جنسی پرهیز کنید.
