اگر در ناحیه واژن خود احساس ناراحتی می‌کنید، ممکن است شما بر اثر باکتری، قارچ یا ویروس دچار عفونت شده باشید. مواد شیمیایی موجود در صابون، اسپری و حتی برخی از لباس‌هایی که با این ناحیه در تماس هستند، می‌توانند بافت و پوست حساس این ناحیه را تحریک کنند. البته همیشه هم تشخیص مشکل اصلی، کار آسانی نیست. شما باید به پزشک مراجعه کنید تا نوع عفونت شما را تشخیص دهد و بهترین و مناسب‌ترین روش درمانی را برای آن انتخاب کند.

چه علائمی ‌طبیعی است و چه علائمی‌ نشان‌دهنده‌ی مشکل است؟

واژن زنان در حالت عادی کمی‌ ترشح دارد که این ترشحات بی‌رنگ یا کمی ‌سفیدرنگ هستند. واژن با ترشح این ماده در واقع خودش را پاکسازی می‌کند. این ماده نباید بوی بدی بدهد یا باعث خارش واژن شود. میزان ترشح این ماده و خصوصیات ظاهری آن به این بستگی دارد که شما در چه مرحله‌ای از قاعدگی ماهیانه خود قرار دارید.

گاهی اوقات ممکن است تنها مقدار بسیار کمی ‌از این ماده ترشح شود که غلظت زیادی ندارد و در واقع مانند آب است. در مواقع دیگری از ماه، ممکن است این ترشحات و غلظت آن‌ها بیشتر باشد.

وقتی ترشحات واژن بوی قابل توجهی بدهد و یا باعث خارش و سوزش واژن شود، این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده‌ی وجود مشکلی باشد. ممکن است در تمام طول روز در واژن خود احساس سوزش و خارش داشته باشید، اما این حالت در شب‌ها شدید‌تر می‌شود. برقراری رابطه جنسی نیز می‌تواند باعث شود که برخی از علائم شما شدید‌تر شود.

در صورت بروز علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

• رنگ ترشحات شما تغییر کند، غلظت آن زیاد شود و یا بوی غیرعادی بدهد.
• متوجه خارش، سوزش، درد و تورم در داخل یا خارج از واژن خود شوید.
• در هنگام ادرار کردن، احساس سوزش دارید.
• در هنگام برقراری رابطه جنسی احساس درد و ناراحتی دارید.

انواع واژینیت (عفونت و التهاب واژن)

پزشکان به مشکلات بسیاری که موجب التهاب یا عفونت واژن می‌شود، "واژینیت" می‌گویند. مهم‌ترین انواع مشکلات واژینیت عبارتند از:

• عفونت باکتریایی واژن (واژینوز باکتریال)
• عفونت قارچی واژن با قارچ "کاندیدا" یا مخمر
• کلامیدیا (Chlamydia)
• سوزاک (Gonorrhea)
• آلرژی یا واکنش حساسیتی در واژن (واژینیت غیر عفونی)
• تریکومونالیس (Trichomoniasis)
• واژینیت ویروسی

هرچند هر یک از این مشکلات می‌توانند علائم متفاوتی داشته باشند اما انجام تشخیص صحیح و تمایز دادن بین این مشکلات گاهی می‌تواند حتی برای یک پزشک باتجربه نیز مشکل باشد. بخشی از این مشکل به این موضوع مربوط می‌شود که ممکن است شما به طور همزمان به بیش از یک مشکل واژینیت مبتلا شده باشید.

همچنین ممکن است شما به عفونت واژن مبتلا شده باشید، اما هیچ علائمی ‌نداشته باشید.

عفونت قارچی یا واژینوز باکتریایی

دو مورد از شایع‌ترین علل ابتلا به عفونت واژن، در واقع ارگانیزم‌هایی هستند که در درون واژن زندگی می‌کنند. عفونت باکتریایی و عفونت قارچی علائم بسیار مشابهی با یکدیگر ایجاد می‌کنند. عفونت قارچی بر اثر تکثیر بیش از حد قارچ‌هایی ایجاد می‌شود که به طور عادی و همیشگی در بدن ما وجود دارند. عفونت باکتریایی زمانی ایجاد می‌شود که تعادل باکتریایی در واژن به هم می‌خورد. در هر دو حالت شما متوجه سفید یا خاکستری شدن ترشحات واژن می‌شوید.

چه طور می‌توان این دو عفونت را از هم تشخیص داد؟

در صورتی که ترشحات واژن بوی بدی می‌دهند، احتمال باکتریایی بودن عفونت بیشتر است و در صورتی که ترشحات شبیه به دلمه‌های پنیر مانند هستند، احتمال قارچی بودن عفونت بیشتر است. عفونت قارچی به احتمال بیشتری موجب خارش و سوزش واژن می‌شود، البته عفونت باکتریایی نیز می‌تواند موجب بروز خارش شود. در مواردی ممکن است شما همزمان به هر دو عفونت مبتلا شده باشید.

عفونت‌های منتقل شده در هنگام مقاربت جنسی

این احتمال نیز وجود دارد که در حین مقاربت جنسی، عفونت به شما منتقل شود (بیماری‌های مقاربتی). این موارد عبارتند از:

• کلامیدیا (Chlamydia)
• سوزاک (Gonorrhea)
• ویروس هرپس سیمپلکس (تبخل)
• ویروس پاپیلومی‌انسانی یا HPV (زگیل تناسلی)
• تریکومونالیس (Trichomoniasis)

برخی از زنان ممکن است به این بیماری‌ها یا عفونت‌های مقاربتی مبتلا شوند اما هیچ علائمی ‌نداشته باشند. در صورتی که شما فعالیت جنسی دارید، بهتر است با پزشک خود صحبت کنید تا در چکاپ‌های سالیانه‌ای که دارید، ابتلا به بیماری‌های مقاربتی را در شما بررسی کند.

در صورتی که برای درمان این بیماری‌ها اقدام نشود، می‌توانند به اندام‌های تولید مثل شما آسیب دائمی ‌وارد کنند و یا مشکلات دیگری برای سلامتی شما به وجود بیاورند. همچنین این احتمال وجود دارد که شما این بیماری‌ها را به شریک جنسی خود منتقل کنید.

واژینیت غیرعفونی

گاهی اوقات ممکن است بدون آن که شما به عفونت واژن مبتلا شده باشید، دچار خارش، سوزش و ترشحات غیر معمول واژن شوید. در اغلب موارد علت بروز این حالت، واکنش آلرژیک واژن به یک محصول یا فرآورده‌ی محرک مانند موارد زیر است:

• مواد شوینده
• مواد شست‌وشو دهنده داخل واژن
• نرم‌کننده‌های پارچه
• صابون‌های دارای اسانس
• اسپرم‌کش‌ها
• اسپری‌های واژن

همچنین ممکن است خارش و سوزش واژن بر اثر یائسگی یا خارج کردن تخمدان‌ها با عمل جراحی باشد. هر دوی این عوامل موجب خشکی واژن می‌شوند. به این وضعیت آتروفی واژن گفته می‌شود که باعث سوزش و خارش واژن و درد در هنگام مقاربت جنسی می‌شود.

روش‌های درمانی

کلیدی‌ترین نکته در درمان عفونت واژن، انجام تشخیص درست و دقیق است.

به این که چه علائمی ‌دارید و این علائم چه زمانی بروز می‌کنند، توجه ویژه‌ای داشته باشید. آمادگی این را داشته باشید که به طور دقیق، رنگ، حالت، مقدار و بوی ترشحات واژن را برای پزشک شرح دهید. قبل از این که برای معاینه به مطب پزشک مراجعه کنید، داخل واژن خود را شست‌وشو ندهید چرا که انجام این کار، حصول تشخیص دقیق و صحیح را برای پزشک شما بسیار مشکل یا غیرممکن می‌کند.  برخی از پزشکان ممکن است از شما بخواهند که بین 24 تا 48 ساعت قبل از مراجعه به مطب، مقاربت جنسی نداشته باشید.

توصیه می‌شود که قبل از مراجعه به پزشک از داروهای غیرتجویزی استفاده نکنید.

برای درمان واژینیت غیرعفونی باید با علت ایجادکننده‌ی آن مقابله کنید. سعی کنید بفهمید که چه محصول یا فرآورده‌ای موجب حساس شدن پوست شما می‌شود. در صورتی که علت بیماری تغیررات هورمونی باشد نیز، پزشک در ابتدا روش هورمون‌تراپی را تجویز می‌کند.

درمان با مونالیزا‌تاچ

بعد از معاینه‌ی بیمار برای تشخیص نوع عفونت، پزشک ابتدا کرم بی‌حس کننده را در دهانه واژن می‌زند. برای انجام لیزردرمانی که تنها چند دقیقه طول می‌کشد، یک پروب لیزری وارد واژن می‌شود. لیزر‌درمانی واژن موجب شکل‌گیری سوراخ‌های بسیار ریزی در جداره‌ی داخلی واژن می‌شود. این عمل موجب افزایش جریان خون در بافت واژن و رشد سلول‌های جدید و بازسازی بافت واژن می‌شود.

تحقیقات انجام شده روی نمونه‌های گرفته شده از بافت واژن بیمارانی که با لیزر مونالیزا‌تاچ درمان شده‌اند، نشان می‌دهند که بعد از درمان با لیزر، بافت ضخیم‌تر و سالم‌تری با خاصیت ارتجاعی بیشتر در داخل واژن شکل می‌گیرد و خون‌رسانی به این ناحیه بهبود پیدا می‌کند.

در واقع این روش درمانی باعث احیا و نوسازی بافت واژن با سلول‌های جدید می‌شود. کل دوره‌ی درمانی شامل سه جلسه لیزر است که با فواصل 6 هفته‌ای انجام می‌شود.

مزایای این روش چیست؟

زنان بسیاری با مشکلات و بیماری‌های مختلف زنانه، ممکن است از روش مونالیزا‌تاچ بهره‌مند شوند. در برخی موارد، زنان به خاطر مشکلی که دارند نمی‌توانند در حین برقراری رابطه جنسی، دخول آلت در واژن خود را تحمل کنند. در صورتی که شما نیز علائم مشابهی دارید، ممکن است یکی از کاندید‌های درمان با لیزر مونالیزا‌تاچ باشید.

این روش درمانی همچنین برای زنانی که نمی‌توانند یا نمی‌خواهند از استروژن واژینال استفاده کنند (یا زنانی که به درمان‌های مشابه پاسخ مثبت نمی‌دهند)، بسیار مناسب است. برای مثال زنانی که بعد از ابتلا به سرطان سینه یا سرطان تخمدان، دچار آتروفی واژن شده‌اند و روش درمان با استروژن واژینال برای آن‌ها مناسب نیست، کاندید درمان با لیزر مونالیزا‌تاچ هستند.

این روش برای درمان بیماری لیکن پلان نیز به کار می‌رود. لیکن پلان یک بیماری مزمن است که موجب نازک و ملتهب شدن پوست داخل آلت تناسلی می‌شود.

لیزر مونالیزا‌تاچ در خارج از محدوده‌ی بیماری‌های زنان نیز برخی تاثیرات درمانی دارد. هرچند لیزر مونالیزا‌تاچ برای این منظور دارای تاییدیه سازمان FDA نمی‌باشد، اما به هر حال این روش دارای اثر ثانویه در درمان بی‌اختیاری ادرار و اضطرار برای ادرار می‌باشد.

پیشگیری از واژینیت (التهاب و عفونت واژن)

سعی کنید ناحیه مورد نظر را خشک و تمیز نگه دارید. پزشکان استفاده از اسپری‌های واژینال یا صابون‌های دارای اسانس زیاد را توصیه نمی‌کنند. از شست‌وشو دادن داخل واژن اجتناب کنید. شست‌وشو دادن داخل واژن می‌تواند باعث تحریک بافت داخلی واژن، مخفی کردن عفونت واژن، گسترش عفونت واژن و از بین بردن باکتریهایی شود که از محیط واژن محافظت می‌کنند.

از پوشیدن لباس‌هایی که موجب گرم و مرطوب شدن محیط واژن می‌شوند خودداری کنید. توجه داشته باشید که پوشیدن لباس زیر از جنس الیاف نایلونی، شلوار جین تنگ، شورت‌های ورزشی که جایی برای عبور هوا ندارند و جوراب‌های شلواری که در بالای آن پوشش کتانی وجود ندارد، می‌تواند منجر به عفونت قارچی واژن شود.

خوردن ماست با باکتری فعال، ممکن است به شما کمک کند که کمتر دچار عفونت واژن شوید.

استفاده از کاندوم، بهترین راه برای جلوگیری از سرایت عفونت بین دو شریک جنسی است.

هر سال یکبار برای معاینه‌ی کامل به پزشک زنان مراجعه کنید. در صورت تجویز پزشک این معاینه می‌تواند شامل تست پاپ اسمیر نیز باشد.