بیماری واریس پا: علائم و درمان
وریدها یا رگهای واریسی رگهای خونی پیچ خورده و متورم میباشند. هر رگی ممکن است واریسی شود اما رایجترین رگهایی که متاثر میشوند، رگهای موجود در پا و ساق پا هستند. دلیل آن این است که ایستادن و راه رفتن باعث افزایش فشار در رگهای پایینتنه میگردد. برای بسیاری از افراد واریس و عروق عنکبوتی – یک نوع متداول و خفیف از واریس- تنها یک نگرانی از نظر زیبایی هستند. برای دیگر افراد، واریس میتواند باعث ایجاد درد زیاد و ناراحتی شود. گاهی اوقات واریس موجب مشکلات جدیتری میگردند. واریس همچنین ممکن است نشاندهندهی خطر ناشی از اختلالات گردش خون باشند. درمان آن میتواند شامل مراقبتهای فردی یا روشهای پیشنهادی توسط پزشک جهت بستن یا از بین بردن رگها باشد.
علتها و دلایل
سرخرگها خون را از قلب شما به سایر بافتهای بدن میرساند. وریدها خون را از سایر اعضای بدن به قلب باز میگردانند، بنابراین خون میتواند چرخش پیدا کند. برای برگرداندن خون به قلب، وریدهای موجود در پاهای شما باید در جهت خلاف جاذبه زمین کار کنند.
انقباضات عضلانی در پاهای شما در نقش پمپ کار کرده و دیوارههای ارتجاعی ورید کمک میکند که خون به قلب شما بازگردد. دریچههای کوچک در رگهای شما در هنگام جریان خون به سمت قلب باز شده و سپس به منظور جلوگیری کردن از برگشت خون به سمت پایین بسته میشوند. علل ایجاد بیماری واریس میتواند شامل موارد زیر باشد:
سن- با افزایش سن، وریدهای شما انعطافپذیری خود که سبب گشاد شدن آنها میشود را از دست میدهند. دریچههای موجود در وریدهای شما ممکن است ضعیف شده و در نتیجه خونی که باید به سمت قلب حرکت کند رو به عقب حرکت میکند.
بارداری- برخی زنان باردار دچار بیماری واریس میگردند. بارداری حجم خون موجود در بدن را افزایش میدهد اما سبب کاهش جریان خون از پاها به سمت لگن خاصره میشود. این تغییر در جریان خون جهت تقویت و حمایت از جنین در حال رشد طراحی شده است، اما میتواند یک عارضه جانبی ناخوشایند به همراه داشته باشد: رگهای متورم در پاها.
علائم و نشانهها
واریس ممکن است سبب هیچگونه دردی نگردند. علائمی که احتمال دارد همراه با بیماری واریس داشته باشید عبارتند از:
- رگهایی به رنگهای ارغوانی یا آبی تیره
- رگهایی که بصورت پیچخورده و برجسته به نظر میرسند؛ غالباً مانند تارهایی بر روی پاها.
علائم و نشانههای دردناکی که ممکن است رخ بدهند به صورتهای زیر هستند:
- احساس درد و سنگینی در پاها
- سوزش، لرزش، گرفتگی عضلانی و تورم در پایین پاها
- تشدید درد بعد از نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی
- احساس خارش اطراف یک یا چندین رگ
- خونریزی از رگهای واریسی
- یک ریسمان یا تار دردناک در ورید همراه با قرمز شدن پوست
- تغییر رنگ، سفت شدن رگ، التهاب پوست یا زخمهای پوستی اطراف مچ پا، که میتواند به این معنی باشد که شما مبتلا به نوع جدی از بیماری عروقی دچار هستید و نیازمند مراقبتهای پزشکی میباشید.
تشخیص بیماری
جهت تشخیص بیماری واریس، پزشک شما معاینهای انجام میدهد که شامل مشاهده پاهای شما هنگام ایستادن به منظور بررسی تورم است. همجنین پزشک از شما سوالاتی میپرسد تا وجود درد در پاهایتان را شرح دهید.
یک آزمایش اولتراسوند نیز ممکن است نیاز باشد تا تشخیص داده شود که آیا دریچههای موجود در وریدها بطور نرمال عمل میکنند و یا هیچ نشانهای از لخته خونی وجود دارد یا خیر. در این آزمایش غیرتهاجمی، تکنسین یک دستگاه دستی کوچک (مبدل) که ابعادی در حدود ابعاد یک قالب صابون دارد را بر روی پوست شما و در ناحیهای از بدن که در حال معاینه است حرکت میدهد. مبدل تصاویر رگهای موجود در پای شما را به یک مانیتور انتقال میدهد بنابراین یک تکنسین و نیز پزشک شما میتوانند آنها را مشاهده نمایند.
درمان
خوشبختانه درمان این بیماری معمولاً به معنی بستری در بیمارستان و یا یک فرایند بهبودی طولانی مدت و ناراحتکننده نمیباشد. به لطف روشهای کمتر تهاجمی، بیماری واریس عموماً بصورت سرپایی درمان میشوند.
از پزشک خود بپرسید که آیا بیمه هزینههای درمان شما را پوشش میدهد یا خیر. اگر درمان صرفاً به دلایل زیبایی انجام بپذیرد، شما احتمالاً باید هزینههای درمان ورید واریسی را خودتان بپردازید.
مراقبتهای فردی
- ورزش
- کنترل وزن و رژیم غذایی
- کنترل آنچه که میپوشید
- بالا نگه داشتن پاها
- خودداری از نشستن و ایستادنهای طولانی مدت
- پرهیز از چهارزانو نشستن
- استفاده از جورابهای واریس یا فشاری
درمانهای اضافی
اگر مراقبتهای فردی و خانگی یا جورابهای واریس پاسخگو نبودند و یا وضعیتتان وخیمتر باشد، پزشک شما ممکن است یکی از این اقدامات درمانی زیر برای درمان واریس پیشنهاد کند.
جراحی با لیزر
پزشکان از تکنولوژی جدیدی در درمان لیزری استفاده میکنند تا رگهای واریسی کوچک و عروق عنکبوتی را ببندند. جراحی با لیزر از طریق تاباندن نور شدید بر روی رگ که سبب میشود به آرامی کمرنگ و محو شود، عمل میکند. هیچ گونه برش یا استفاده از سوزنی در این روش استفاده نمیشود. عدم ایجاد اسکار، تورم و کبودی از مزایای درمان واریس پا با لیزر می باشد.جراحی آندوسکوپیک رگ نیز از دیگر درمان های موثر برای واریس پا می باشد.
درمان با رادیوفرکانسی (آر اف فرکشنال)
این روش درمانی از نظر بالینی ثابت شده که یک روش موثر برای درمان واریس و علت زمینهای آن یعنی رفلاکس وریدی است. این روش با حداقل فرایند تهاجمی با کمترین درد و کبودی همراه است. جراحان ما رگ بیمار یا آسیبدیده را میبندند. این عمل از طریق قرار دادن یک کاتتر درون رگ و استفاده از انرژی رادیوفرکانسی جهت تحریک کردن کلاژن موجود در دیوارهی رگ به منظور منقبض کردن و بستن ورید انجام میپذیرد.
پس از اینکه ورید کاملاً بسته شد، خون طبیعتاً به وریدهای سالم تغییر مسیر میدهد و رگ بسته شده به مرور زمان درون بدن تجزیه میشود.
روشهای همراه با کاتتر با استفاده از رادیوفرکانسی یا انرژی لیزری
در یکی از این روشهای درمانی، پزشک شما یک لولهی باریک (کاتتر) در داخل یک رگ متورم قرار میدهد و رأس کاتتر را با استفاده از رادیوفرکانسی یا انرژی لیزری گرم میکند. هنگامی که کاتتر بیرون کشیده میشود، گرما مسبب فروپاشی و بسته شدن رگ شده و موجب تخریب آن میشود. این روش برای رگهای واریسی بزرگ ارجح میباشد.
تزریق (اسکلروتراپی)
در این روش پزشک شما یک ماده دارویی را درون رگهای واریسی کوچک و متوسط تزریق میکند که سبب آسیب به آن رگها و بسته شدن آنها میشود. در عرض چند هفته رگهای واریسی از بین میروند.
هرچند ممکن است یک رگ نیاز به بیشتر از یک تزریق داشته باشد، اما اسکلروتراپی در صورت اجرای صحیح بسیار موثر است. اسکلروتراپی نیاز به بیحسی نداشته و میتواند در محل مطب پزشک انجام شود.
اسکلروتراپی با کف برای رگهای بزرگ
تزریق یک محلول کفی در رگهای بزرگ نیز یک درمان ممکن برای بستن رگ است. این روش یک تکنیک جدیدتر است.
پیشگیری
هیچ راهی برای پیشگیری کامل از ایجاد بیماری واریس نیست. اما بهبود گردش خون و تون عضلانی میتواند سبب کاهش خطر تشکیل رگهای واریسی یا ایجاد تعداد بیشتر این رگها شود. همان اقداماتی که جهت درمان ناراحتی ناشی از بیماری واریس در خانه استفاده میشوند میتوانند جهت پیشگیری از واریس مفید واقع شوند که عبارتند از:
- ورزش
- کنترل وزن
- مصرف رژیم غذایی با فیبر بالا و کمنمک
- پرهیز از استفاده از کفشهای پاشنه بلند و جورابشلواری
- بالا نگه داشتن پاها
- تغییر وضعیت ایستادن یا نشستن بطور منظم
