لکه‌های ماه گرفتگی و خال مادرزادی لکه‌ای بر روی پوست است که در هنگام تولد وجود داشته و می‌تواند در رنگ‌ها، اشكال و اندازه‌های مختلف ظاهر شود. درحالی‌که برخی از لکه‌های ماه گرفتگی كوچك و نسبتاً نامحسوس هستند، برخي ديگر داراي ظاهري برجسته‌تر بوده که می‌تواند موجب آزار شخص و در پاره‌ای از موارد كاهش عزت‌نفس افراد شود. برخی از لکه‌های ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی سلامتي انسان را به خطر انداخته، و برخي ديگر بی‌ضرر بوده اما از دیدگاه زیباشناختي نامطلوب به نظر می‌رسند. درحالی‌که برخی از آن‌ها در طول زمان محوشده و كاملاً ناپديد می‌گردند، اما برخي ديگر براي هميشه باقي می‌مانند.

علائم و نشانه‌ها

انواع مختلفی از لکه‌های ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی وجود دارد و علائم و نشانه‌ها نيز بسته به نوع ماه گرفتگی متفاوت است. برخی از علائم شایع عبارت‌اند از:

• لکه‌های روي پوست که قبل یا بلافاصله پس از تولد ايجاد می‌شوند.
• ضایعات قرمز و بثورات (دانه‌های) پوستي که در هنگام تغييرات دما و يا گريه نوزاد محسوس‌تر می‌شوند.

علل ماه گرفتگی

علت دقیق لکه‌ ماه گرفتگی و خال های مادرزادی هنوز شناخته‌ نشده است، اما بسیاری از خال‌های مادرزادی ممکن است به دلیل مهاجرت معیوب سلول در طول توسعه مخرب رخ دهند.

انواع ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی

ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی را می‌توان به دو گروه اصلی تقسیم‌بندی كرد، که خود به انواع مختلف طبقه‌بندی می‌شوند:‌

ماه گرفتگی وریدی

ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی وریدی در اثر شکل‌گیری نادرست رگ‌های خونی ایجاد می‌شوند. درمورد شکل‌گیری ماه گرفتگی ، علت ناشی از فراوانی رگ‌های خونی و یا بدریختگی (پهن بودن) رگ‌های خونی می باشد. دو نوع اصلی ماه گرفتگی وریدی عبارت‌اند از:

همانژیومها (ماه گرفتگی توت‌فرنگی)

همانژیومها به‌طورمعمول تا چند هفته پس از تولد نوزاد ظاهر نمی‌شوند. اين خال‌ها معمولاً در گردن و سر ظاهر می‌شوند، اما درواقع می‌توانند در هر نقطه‌های از بدن ايجاد شوند. دو نوع مختلف از همانژیوم وجود دارد.

خال‌های شرابی

این خال‌ها كه اغلب در صورت، بازوها، پاها یا گردن واقع می‌شوند، به‌طور قابل‌توجهی محسوس‌تر از ساير خال‌های مادرزادي هستند. طيف رنگي آن‌ها از بنفش تا صورتی تا قرمز (مطابق با نام اين خال‌ها) بوده و درواقع اندازه آنها با افزایش سن فرد بزرگ‌تر می‌شود. خال‌های شرابی بسته به محل قرارگیری خود ممکن است منجر به مشکلات پزشکی شوند و درنتیجه نیاز به توجه دارند. به‌عنوان‌مثال، وجود این خال‌ها در نزدیکی چشم‌ها ممکن است به علت فشار به این ناحیه موجب اختلال در بینایی شوند.

ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی گوشتی

ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی گوشتی ناشی از رشد بیش‌ازحد سلول در مناطق خاصی از پوست هستند. این فرآیند موجب ایجاد گوشت اضافی می‌شود، که به خال مادرزادی نیز معروف است. سه نوع اصلی از خال‌های مادرزادی گوشتی عبارت‌اند از:

نقاط شیر قهوه

نقاط شیر قهوه که بسیار شایع هستند، به رنگ قهوه‌ای روشن بوده و ممکن است در هر نقطه‌ای از بدن واقع‌شده باشند. این خال‌ها مضر به شمار نمی‌روند، اگرچه میزان بیش‌ازاندازه این نقاط با سایز بزرگ‌تر از یک‌چهارم باید توسط پزشک موردبررسی قرارگرفته تا از ایجاد هرگونه اختلالات عصبی بالقوه ممانعت شود.

نقاط منگولی

نقاط منگولی که در میان افراد دارای پوست تیره‌تر شایع است، معمولاً مسطح بوده و رنگ آن‌ها آبی تا خاکستری مایل به آبی می‌باشد.

خال‌ها

خال‌ها نیز بسیار شایع هستند، و تقریباً در یک نقطه از بدن هر فرد یافت می‌شوند. این خال‌ها به‌طورمعمول سیاه، قهوه‌ای یا قهوه‌ای مایل به زرد هستند و ممکن است مسطح یا برجسته باشند. تغییر در تقارن، اندازه، شکل و ظاهر این خال‌ها باید موردتوجه قرار گیرد، چراکه ممکن است از علائم سرطان پوست باشد.

گزینه‌های درمانی

گزینه‌های درمانی عبارت‌اند از:

داروها

اکثر ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی بدون نیاز به درمان ناپدید می‌شوند اما در غیر این صورت نخستین گزینه درمانی برای برداشتن آن‌ها داروهای خوراکی و یا موضعی است. این داروها برای کاهش اندازه و روشن ساختن رنگ لکه‌های ماه گرفتگی مؤثر است. انواع مختلفی از داروها در دسترس هستند و یک متخصص پوست می‌تواند بهترین گزینه دارویی را به شما پیشنهاد کند.

آستروئیدها

 درصورتی‌که داروهای خوراکی مؤثر واقع نشد،‌ می‌توان از کورتیکواستروئیدها برای تسریع روند کوچک نمودن لکه‌های ماه گرفتگی استفاده نمود. این روش در مواردی مؤثر است که محل قرارگیری خال تهدیدی برای حس بینایی و یا دیگر حواس نوزاد محسوب می‌شود.

برداشتن خال به روش جراحی

 این روش بسیار به‌ندرت، و تنها زمانی مورداستفاده قرار می‌گیرد که هیچ‌یک از روش‌های غیر جراحی مؤثر واقع نشده باشد. چنانچه اندازه لکه‌های ماه گرفتگی بزرگ بوده و یا بر روی یکی از اندام‌های داخلی قرارگرفته باشد،‌ نیاز به جراحی دارد. روش بریدن نیز برای برداشتن خال ماه گرفتگی استفاده می‌شود.

لیزر درمانی

لیزر درمانی نیز یکی از گزینه‌های برداشتن لکه‌های ماه گرفتگی محسوب می‌شود. این درمان بسیار مؤثر است اما به‌منظور دستیابی به نتایج بهینه به تکرار جلسات درمانی نیاز می‌باشد. در این روش از پرتوهای لیزر به‌منظور کاهش سایز و روشن نمودن رنگ خال‌های مادرزادی استفاده می‌شود.

روش درمانی ماه گرفتگی و خال‌های مادرزادی با استفاده از لیزر

درمان لکه های ماه گرفتگی با لیزر یک روش کوتاه و ساده است که بسته به‌اندازه، رنگ و تعداد خال‌ها به 15 دقیقه تا یک ساعت زمان نیاز دارد. این روش شامل مراحل زیر است:‌

• درمان لیزری خال‌های مادرزادی تقریباً بدون درد است و می‌تواند بدون بی‌حس کردن ناحیه درمان انجام شود. کرم بی‌حس‌کننده یا بی‌حسی موضعی نیز ممکن است برای کسانی که نسبت به درد حساس هستند استفاده شود.
• پس از بی‌حس‌کردن ناحیه درمان، متخصص لیزر دستگاه لیزر را در سرتاسر پوست حرکت خواهد داد. پرتوهای بسیار متمرکز نور ساطع‌شده از دستگاه منجر به کاهش سایز و بی‌رنگ نمودن لکه‌های ماه گرفتگی می‌گردد.
• لیزر با حذف عروق خونی و کاهش ملانین که موجب ایجاد لکه‌های ماه گرفتگی می‌شود،‌ به برداشتن خال‌ها کمک می‌کند.
• در آخر، ممکن است برای به حداقل رساندن ناراحتی و سوزش از کمپرس آب سرد استفاده شود.

مراقبت پس از درمان

لیزر درمانی لکه‌های ماه گرفتگی فاقد زمان ازکارافتادگی و حداقل زمان بهبودی می‌باشد. پوست شما به مدت هفت ‌تا ده روز رنگ بنفش تیره خواهد داشت، اما به‌زودی این رنگ محو می‌گردد. شما همچنین ممکن است تورم خفیف و کبودی بعد از درمان را تجربه کنید، اما این عوارض دردناک نبوده و طی چند روز برطرف خواهد شد. در زیر به نکاتی در مورد مراقبت پس از درمان که باید موردتوجه قرار گیرد، اشاره‌شده است:‌

• در طول فرایند بهبود اولیه ناحیه تحت درمان را از نور خورشید محافظت کنید.
• هنگام قرار گرفتن در معرض نور خورشید، از کرم‌های ضد آفتاب قوی بر روی ناحیه درمان شده استفاده کنید.
• شما همچنین ممکن است به پانسمان کردن ناحیه تحت درمان نیاز داشته باشید.

مزایای درمان ماه گرفتگی وخال‌های مادرزادی

درمان لیزری ماه گرفتگی وخال‌های مادرزادی دارای مزایای بسیاری است که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره‌شده است:

• این‌یک درمان غیر جراحی بوده و به هیچ‌گونه برش یا شکافی نیاز ندارد.
• این روش عملاً بدون درد و بدون نیاز به بیهوشی انجام می‌گیرد.
• این روش دارای حداقل عوارض جانبی مرتبط است.

نتایج درمان ماه گرفتگی وخال‌های مادرزادی

نتایج حاصل از درمان بلافاصله پس از اولین جلسه درمانی به‌تدریج ظاهر خواهد شد ولی برای رسیدن به نتایج بهینه به تکرار جلسات نیاز است. ظهور نتایج نهایی ممکن است چند ماه طول بکشد اما نتایج دائمی خواهد بود.